Op zondag 24 november 2024 konden gelovigen in de Sint-Martinuskerk in Tollembeek gratis een theelichtje doen branden en in stilte aanbidden, dit naar aanleiding van het Festival van Eucharistische Aanbidding ‘Venite adoremus’ die liep van 14 tot 24 november 2024 in heel België. Eucharistische aanbidding is een gebedsvorm binnen de Katholieke Kerk waarbij het Allerheiligste wordt aanbeden. Vaak gebeurt dat geknield voor een Hostie in een monstrans op een altaar. Vroege geschiedenis De praktijk om buiten het kader van de viering van de eucharistie is het Allerheiligste Sacrament te aanbidden, schijnt al sinds het vroege christendom te bestaan. Justinus de Martelaar (100-165) maakt er al melding van, evenals Tertullianus (165-225). De heilige abt Basilius de Grote († 379) maakte er een gewoonte van om het geconsacreerde brood in drieën te breken. Een deel at hij zelf, een ander deel gaf hij aan de monniken terwijl hij een derde deel ter aanbidding plaatste in een gouden duivenbeeld dat boven het altaar hing. Middeleeuwen De traditie van de eucharistische aanbidding zou in Italië begonnen zijn met de heilige Franciscus van Assisi (1181-1222). Volgens de heilige Bonaventura raakte Franciscus zelfs dikwijls in extase bij het aanschouwen van het Allerheiligste. Vanaf de 13e eeuw verspreidde het gebruik van de eucharistische aanbidding zich over Europa. Een ware impuls kreeg de aanbidding na de overwinning van Lodewijk VIII op de Katharen in 1226. In Avignon werd het Allerheiligste uit dankbaarheid uitgesteld. Het aantal pelgrims dat daarop afkwam, was zo groot dat besloten werd de uitstelling permanent te maken. De monstrans was in de kathedraal te zien totdat de Franse Revolutie er een einde aan maakte. Sacramentsdag Een belangrijke gebeurtenis in de geschiedenis van de aanbidding van het Allerheiligste is de instelling van Sacramentsdag. Deze gaat terug op de visioenen van de Luikse augustines Juliana van het klooster Mont Cornillon. Vanaf 1209 had deze non mystieke ervaringen. Zij beweerde dat Christus aan haar verschenen was en haar had opgedragen zich in te spannen voor de instelling van Sacramentsdag. De bisschop van Luik geloofde haar en stelde in 1248 dit feest in zijn bisdom in. Een van de aartsdiakens van het bisdom Luik was de latere paus Urbanus IV. Hij was het die op 11 augustus 1264 middels de pauselijke bul Transiturus de hoc mundo beval dat Corpus Christi, zoals het feest toen heette, in de gehele Kerk gevierd moest worden. Wat is de betekenis van 'venite adoremus'? Het refrein vertelt ons vervolgens waar we vanaf hier heen moeten, Venite, adoremus, wat letterlijk betekent: " Kom, laten we aanbidden.” Voor katholieken wordt de term aanbidden gebruik alleen om de juiste of correcte aanbidding jegens God te karakteriseren. Ze vereren de heiligen en vragen hen om hun voorspraak, maar voor God is het specifiek. In de Sint-Catharinacollege in Geraardsbergen kwamen meer dan 163 tieners bidden en musiceren. De initiatiefnemers branden hun kaarsjes verder … Persinfo ging een kijkje nemen in de Tollembeekse Sint-Martinuskerk waar op de laatste dag van dit festival brandende theelichtjes je naar het altaar leidde. Het was er stil, weinige gelovigen zaten rustig te aanbidden. Wie zullen wij nog aanbidden, nu de Kerk van zijn voetstuk dreigt te vallen, en daarmee tegelijkertijd zo vele religieuze schilderijen, geschriften en muziek hun inhoudelijke betekenis dreigen te verliezen. Wie zingt er nog die eeuwenoude kerstliederen over vijftig jaar? Wie kent nog hun betekenis en wie kan ze nog vertalen? Zouden we soms op een kanteling van de cultuur zijn aangekomen, waarbij een oud tijdperk wordt afgesloten en een nieuw tijdperk zijn intrede doet, en waardoor we vervreemd zijn geraakt van alles wat onze ouders nog gekend hebben? Foto’s: ©Chris Noerens