Een sigarettenpeuk. Is “koet” een verbastering van het Franse “le mégot” (de peuk)?

Een lis, een lus, een lits, een lusje... om een jas aan op te hangen. Net als het Nederlandse “lus” en het Friese “luts” (tres) is “liesj” ontleend aan het Oudfrans “lice” dat ontstond uit het Latijnse “licia”, mv. van “licium” (= lus). (Uit V.D.E.W.)

Een loden buis. Eigenaardig is de t. Ook in “stontn” (stonden), “vontn” (vonden), “gezonte ménsjken” (gezonde mensen), “blonte kop” (blonde kop)...

Een mee = een oude vrouw, een dikke vrouw. Al is “e meiken” het verkleinwoord van “ ‘n mei” toch is ze onsympathiek. Wat te horen is in “e viês meiken”. “Mei” is ontstaan uit “meter” (doopmeter), dat een afleiding is bij het Latijnse “mater” (moeder). Grootmoeders waren en zijn vaak de meters van hun kleinkinderen.

Een mishand hebben in het (!) stal = een tegenslag hebben in de stal, bv. door sterfte of ziekte van het vee. V.D. vermeldt: “mishand (het; geen mv.), (gew.) hinder.”

Een obligatie. In ‘t Frans “une obligation” (een obligatie).

De Hutselenberg. Oorsprong van deze naam?

De Hoezenbroek. “Oeëzen” doen denken aan hazen. Broek is een laaggelegen gebied. De Hoezenbroek is het moerassig gebied langsheen de Hoezenbroekbeek waar nogal wat hazen voorkwamen. Popp schrijft op zijn kadasterplan “Hoeyzenbroek”. Maar in ‘t Gooiks is het niet “Oeëzenbroek” maar “Oêzenbroek” met de oe van “boer”...

Een ordonnantie = een doktersvoorschrift. In ‘t Frans “une ordonnance” (een doktersrecept). V.D. vermeldt “ordonnantie” maar niet in de betekenis van doktersvoorschrift.

Een pachteres, een pachtersvrouw. V.D. noemt “pachteres” Zuid- Nederlands.

Een plamoster = een oorveeg; ook: iets groots in zijn soort. Bv.: “ ‘n plamoster van nen oêd”.

Een plek = een vlek. Bv. “ ‘n vatjplék” (een vetvlek). Ook: een plaats. Bv. “e koês pléksken” (een verborgen plaatsje).

Een poel = een jonge kip. Volgens Weynen ontleend aan het Franse “une poule” (kip), dat teruggaat op het Latijnse “pulla” (kip). Ook de vrouwelijke fazant heet in Gooik “ ‘n poelje”.

Een rei = een rechte lat of smalle plank om de juiste richting van muren of balken te bepalen, om te zien of ze recht zijn.

Een regenwaterput. Uit het Mnl. “cisterne”, dat ontleend is aan het Latijnse “cisterna”, wat zelf komt uit “cista” (koffer). In het Frans “une citerne” (een regenwaterput)

Een chique tabak = een tabakspruim.

Een schetterbel, een schetteres = een schreeuwer, schreeuwster, schreeuwlelijk.

Een slaapmuts = een glaasje jenever, likeur of andere alcoholische drank voor het slapengaan.

Een slaaprat = een slaapmuis. (V.D. vermeldt slaaprat niet). Slaapmuis is de naam van een familie van op eekhoorns gelijkende knaagdieren, waartoe o.a. behoren de relmuis of zevenslaper, de hazelmuis of eikelmuis. Hun naam verwijst ernaar dat ze een winterslaap houden in een of andere boomholte.

Een smacht volk = een massa volk. Marcel de Schrijver in “Eie ma vast?”: “smakse = grote hoeveelheid. Vermoedelijk van smak. Bv.: doeë was ‘n smakse volk: daar was veel volk.” V.D.: “smak: 7. grote menigte of hoeveelheid.” Blijft de vraag: komt smacht uit smak of omgekeerd?

Een snorkende zeer = een schrijnende, een striemende, een snerpende pijn. V.D. schrijft “snerken 3. (onoverg.), (gew.) schrijnen.”.

Een snip leer, stof, papier...= een snipper leer, stof, papier..., een afgesneden, afgeknipt of afgescheurd stukje daarvan.

Een som geld. Van het Franse “la somme” (som, totaal). V.D.E.W.: “...van het Latijnse “summa” (hoogste plaats, voorrang, som van een optelling, totaal), eigenlijk het vrouwelijk van “summus” (hoogste, bovenste, grootste); vroeger werd van onder naar boven geteld.

Een spelonk = een kleine, moeilijk te bereiken bergruimte in de kelder of op de zolder.