Het plantsoen = de pootaardappelen. V.D. vermeldt plantsoen in de betekenis van jonge heesters en bomen. Volgens Weynen gaat “plasoên” terug op dit Nederlandse “plantsoen” dat ontleend is aan het Franse “plançon” (stek, poot) dat zelf een afleiding is bij het Latijnse “planta” (plant).

Het (!) Plaats, de Plaatsberg = het dorpsplein, de kerkberg, de helling voor de St.-Niklaaskerk. “Plaats” kan komen van het Franse “la place” (plein).

Het raapzaad.

Het schijt hebben = diarree hebben.

Het schurft.

Het Schaliënhof, grote hoeve in de Kroonstraat niet ver van de watermolen van Terhagen. Op het plan Popp (+/- 1850) heet die hoeve “Hof van Terhagen”. De dakbedekking in schaliën was uitzonderlijk voor een hoeve in die tijd. Dat feit bezorgde de hoeve haar naam. Laatste uitbater de familie Smet. Nu verkocht en verbouwd. Op deze plek werd op het eind van de eerste wereldoorlog Blink, een inbreker uit het Ninoofse, doodgeschoten.

Het schuurpoortje = het schuurpoortdeurtje, het kleine deurtje in een van beide vleugeldeuren langs waar personen in de schuur gaan.

Het (!) schuurpoort, de grote deur bestaande uit twee vleugels die toegang geeft tot de schuur.

Het (!) schuurvloer = de vloer van de schuur waarop het graan met de vlegels gedorst werd, de dorsvloer. We zeggen “ ‘t skuû” en dus ook “ ‘t skuûvloêr”.

Het (!) smidse = de smidse.

Het smoutje = het gesmolten vet dat na het braden van het spek in de pan achterblijft, braadvet van het spek.

Het (!) Stuivenberg. “Berg” is het Gooikse woord voor heuvel.

Het Steenhuis. Veldnaam op de Lombergkouter die ook “op den bos” heet. Mogelijk verwijst “Stieënèùs” naar de Gallo-Romeinse villa die hier ooit gestaan heeft. Rond 1980 zijn er zelfs opgravingen gebeurd naar die villa en bouwresten gevonden.

Het (!) staart van Gooik: stukje Gooik tussen Woestijnkapel en Neigembos op het einde van de Neerstraat.

Het varken van de oven = de ovenkelder. Is “vérke” een vervorming van “fornuis”?

Het verzijp = het vergiet. Is verwant met “sijpelen” (druppelen). Dezelfde stam zit in “zeiken” en “zijgen”.

Het vliegenkastje. Eetwaren werden vroeger - bij gebrek aan koelkast - in de kelder bewaard in een kleine kast met schappen en rondom vliegengaas om te beletten dat vliegen (en muizen) erbij zouden kunnen.

Het vliegplein = het vliegveld, de luchthaven.

‘t voorhoofd. Zoals in de zin: “aske liêgt, stoeët er e gruuët krèùs op a vuiruuëd” (als je liegt, staat er een groot kruis op je voorhoofd).

Het (!) zijde(fabriek) = de zijdefabriek: daar werd de draad gemaakt om kunstzijden stoffen te weven. Fabelta had in de jaren 1950 zo’n fabrieken in Ninove, in Anderlecht en in Tubize. “De zâ” betekent dan “de zijde”, het weefsel of de zijkant.

De zeef.

Het zeel op de horens smijten = iets opgeven, er het bijltje bij neerleggen. Vermoedelijk uit de tijd toen ossen en koeien als trekdier werden gebruikt.

Het huis “De Drie-Egypten”. Is het oudste stenen huis van Gooik (1642) gelegen aan de Drie Egyptenbaan. Eertijds afspanning voor reizigers tussen Vlaanderen en Brussel en voor bedevaarders naar de H. Kruiskapel op de Woestijn. “Zjiept” heeft niets te maken met Egypte, noch met“zjiepenéssen” (zigeunerinnen), noch met feeën zoals nogal eens verteld werd. “Zjiept” is de Gooikse uitspraak van “zijp” of “zep”, onze dialectbenaming voor geul. Achter het huis, in het Neigembos, dat daar vlakbij is, zie je een aantal van zo’n geulen, ijstijdrelicten.

‘t zaaikleed. “De boer zaaide uit een zaaikleed: een grote wit linnen voorschoot waarvan hij het onderste deel om de arm wond, terwijl hij met de andere zaaide.” (P. Lindemans)

Het zaaisel. In Gooik de benaming voor het zaaigraan en ook voor het veld met pasgezaaid graan. Dat laatste heet ook “ ‘t gezoeëd diengen”.