Ik heb hem op de hoogte gebracht, ingelicht, hem getoond hoe het moet. Van het Franse “mettre au courant” (= op de hoogte brengen).

Ik heb hem ook ingespannen = ik heb hem ook aan ‘t werk gezet. Eigenlijk: inspannen zoals een trekpaard. De uitdrukking “aj és iengespann” (hij is ingespannen) betekent: hij heeft al wat hij nodig heeft om te beginnen. Bv.: “da joenk koppel és gieëlegans iengespann” (dat jong stel heeft alle huisgerief).

Ik heb er geen goed oog in = ik zie het niet lukken, volgens mij loopt het slecht af.

Ik heb er een kwak van binnen = ik heb er een slok van binnen. V.D.E.W. zegt dat “kwak” in de betekenis van “slok jenever, borrel” een klanknabootsend woord is voor ingeschonken vloeistof. Verkleinwoord: “e kwaksken” of “e kwasjken”. Dat laatste woord bezigt men ook voor een kleine hoeveelheid van om het even wat. Bv.: “doeë lèèt doeë e kwasjken bieëtn (rôpen, petatn, klôvern...) op z’n kérre” (= er ligt daar een hoopje bieten (rapen,aardappelen, klaver...) op zijn kar).

Ik heb er een lepel van binnen = ik heb er mijn bekomste van, ik heb het tot mijn scha en schande ondervonden, ik had er een slechte ervaring mee.

Ik heb er niet aan of omtrent geweest = ik was niet in de buurt. V.D.: Het Middelnederlands was “ommetrent” (= aan alle kanten). Trent betekende “omtrek, grenslijn”. “ ‘k Em geweist” (ik heb geweest) is een Brabantse eigenaardigheid voor “ik ben geweest”.

Ik heb het nog maar juist gezegd = ik heb het nog maar pas, net gezegd. “Zjuust” betekent natuurlijk ook nog: juist, correct. V.D. noemt “juist” een bijwoord van tijd dat synoniem is van zoëven, net, kortgeleden...

Ik heb het aan zijn adem willen horen = ik heb het kunnen afleiden uit wat hij zei.

‘k heb moeten krabben voor toe te komen = ik heb de laatste restjes (geld, mortelspecie, deeg...) moeten bijeenschrapen om maar net genoeg te hebben.

Ik heb een kop gelijk een botervat = ik heb zoveel te onthouden dat mijn hoofd zo groot lijkt als een karnton; ik word overstelpt met informatie, mijn geheugen wordt zwaar op de proef gesteld.

‘k heb een drupneus = ik heb een loopneus, een druipneus.

Ik heb nog een eitje te pellen met u = ik heb iets onaangenaams met jou te bespreken, een rekening te vereffenen.

Ik heb op mijn chique moeten bijten = ik heb me erg moeten inspannen, ik heb op mijn tanden moeten bijten. Die chique is de tabakspruim.

‘k heb precies onder de tram gelegen = ik voel me ziek, naar, ellendig, ik heb overal pijn.

Ik heb vandaag geen rot stro herlegd (verlegd) = ik heb vandaag geen klap uitgevoerd. Anekdote i.v.m. “erlèèd, verlèèd, mieslèèd”. De onderwijzer vraagt in de klas: “Welk feest vieren we op 2 februari?” Hij verwachtte als antwoord: Maria Lichtmis. Jantje evenwel: “Maria ligt niet goed, meester.” Letterlijk: Maria ligt mis.

Ik heb vieze goesting, goesten = ik heb trek in ongewone dingen, ik weet niet wat ik wil. Weynen: “goesting: zin, trek. Afleiding bij het West- Vlaamse “goeste”, wat ook zin, trek betekent. Ontleend aan het Oudfranse “goust”, in modern Frans “goût”, dat ontleend is aan het Latijnse “gustus” (smaak).”

Ik ben niet onder een kloek uitgebroed = ik ben niet dom en ook niet naïef.

Ik ga u een slag, een mep, een draai geven.

Ik ga u een toefeling geven = ik ga je een pak ransel geven. V.D.E.W. vermeldt “taffelen” en “toffelen” (slaan) en zegt dat ze vermoedelijk klanknabootsend gevormd zijn. De uitgang -elen wijst op de herhaling.

Ik ga er niet voor strijden = ik ga er niet om ruziën, ik geef je gelijk.

Ik ga mij daar een kwartiertje afkappen = ik ga een middagdutje doen.

Ik ga een keer schrikkelen = ik ga eens (een dag) overslaan. “Schrikkelen” is volgens V.D. Zuid-Nederlands en betekent o.a. overslaan. Vergelijk met “schrikkeljaar”.

Ik ga naar mijn koets = ik ga naar bed, ik ga slapen. In het Mnl. “coetse” (bed). In het Frans “couche” dat een afleiding is van “coucher” (= op het bed leggen) dat zelf komt van het Latijnse “colocare” (= languit neerleggen).

Ik liep er daar bots op = ik liep er pardoes, pal op.

Ik moet al die rimram niet weten; al die zinledige praat, dat gedaas … interesseert mij niet.