Over ons
Image
Image
Image
Image
Image
Image
Image
Image

Woorden en uitdrukkingen

Woord Uitleg Categorie
‘k moên der ne kieë op slôpen

Ik moet er een keer op slapen = ik wil eerst een nacht laten voorbijgaan eer ik een besluit neem. In het Mnl. klonk dat als “slapen op iet”.

Over verstand en gebrek daaraan
‘k pâzn da ‘k iêt kreig

Ik peinsde dat ik iets kreeg = ik dacht dat ik van het schrikken een toeval, een flauwte, een beroerte kreeg.

Over ziekte, pijn, gebrek, verzorging en genezing
‘k uûr gieë land van em

Ik huur geen land van hem = ik ben hem niets verplicht, ik kan vrij handelen.

Over geld, zakendoen, geluk hebben, armoe en rijkdom
‘k was ter gieë ménsj van

Ik was er geen mens van = ik was er kapot van.

Over goede en slechte manieren
‘k weit er niê mieër van as d’ uûr m’n duuëd

Ik weet er niet meer van als de (!) uur van mijn dood = ik weet er echt niets van, dat is mij onbekend.

Over verstand en gebrek daaraan
‘k zâ (zou) der zuuë opvoeërn

Ik zou er zo opvaren = ik zou hem of haar aanvliegen.

Over kwade buien en karaktertrekken
‘k za da fluis doeng

Ik zal dat fluis doen = ik zal dat straks doen. V.D.E.W.: “Fluis komt van fluks (dadelijk) of van de nevenvorm ervan, flus (= zoëven). Fluks: van het Mnl. vloge, vluege, vlooch (= vlucht, snelheid) + s om er een bijwoord van te maken. “Te fluis” betekent dan weer “korte tijd geleden”. Bv.: “gétj da te fluis gezèèd” (je hebt dat toen gezegd).

Over het weer, de seizoenen, de tijd, de levensloop, de afstand
‘k za de stok (râ) ne kieë op a lanke (ranke) léggen

‘k zal de stok (de rei) een keer op uw lanken (ranken) leggen = ik zal je aframmelen, afrossen. Weynen: “lanken betekent flanken. Het Mnl. kende lanke (flank). In het Frans “le flanc” (de flank).”

Van schuld en boete
‘k za mei aa ba menieër goeën

‘k zal met u bij meneer gaan = ik daag je voor de rechter.

Van schuld en boete
‘k za mei aa ba de zjuûzje, ba de zjuûzjepei goeën

‘k zal met u bij de rechter, bij de vrederechter gaan = ik span een rechtszaak in tegen jou. Van het Frans “le juge, le juge de paix” (de rechter, de vrederechter).

Van schuld en boete
‘k zal aa devui mei de kérmes ne kieë e krôm wèèzn

Ik zal u daarvoor met de kermis een keer een kraam wijzen = een grappige manier om iemand te bedanken: je belooft hem een geschenk dat je niets kost.

Over goede en slechte manieren
‘k zal e goê woureken doeng vui aa

Ik zal een goed woordje doen voor u = ik zal je aanbevelen, ik zal voor jou ten beste spreken.

Over spreken en zwijgen, over klagen en bluffen
‘k zal em ne kieë va kieë goeën

Ik zal hem een keer van keer gaan = ik zal hem wel eens aanpakken, hem zijn zaligheid geven, mores leren.

Van schuld en boete
‘k zal ui moeë ien ui geluuëf loeëtn

Ik zal haar maar in haar geloof laten = ik zal haar niet tegenspreken, niet zeggen dat ze zich vergist.

Over goede en slechte manieren
‘k zég a dadde op ’n ieëweg zwèègen

Ik zeg u dat op een eeuwig zwijgen = ik verklap je dat maar ik reken op je

Over spreken en zwijgen, over klagen en bluffen
‘k ziên ze vliêgen

Ik zie ze vliegen = ik heb honger. Oorsprong?

Over (te veel) eten en drinken
‘k ziet iê uuëg én druûg én vèè va me geluuk

Ik zit hier hoog en droog en ver van mijn geluk. Schertsend antwoord van iemand, die ergens bovenop staat, op de vraag “Waar zit je?”

Over het weer, de seizoenen, de tijd, de levensloop, de afstand
‘k zou m’n and ien ’t viê gestouken émmen vui em

Ik zou mijn hand in ‘t vuur gestoken hebben voor hem = ik had het volste vertrouwen in hem.

Over goede en slechte manieren
‘n akse

Een actie = een aandeel op de beurs. In ‘t Frans “une action” (een aandeel).

Over geld, zakendoen, geluk hebben, armoe en rijkdom
‘n aksiedénteken

Een aksidenteke = woord dat aangeeft dat een kind niet op tijd op het toilet geraakte, een ongelukje. Vervorming van het Franse “un accident” (een ongeluk).

Over ziekte, pijn, gebrek, verzorging en genezing
‘n beis, ‘n bèès geiven

Een zoen geven. In het Frans “un baiser” (een zoen).

Over goede en slechte manieren
‘n béllemiê

Een bellemie = een schaap. Eerste lid is “bel”: is het eerste deel van belhamel (eigenlijk: een hamel met een belletje om de hals). Het tweede lid is mogelijk het vleiwoord voor lam: “lémme”. Volksetymologisch is het eerste lid het woord voor het schapengeluid: “bèè”.

Landbouw: bodem: over vee, veevoeder, zuivelproducten en huisdieren
‘n bemke woeëter

Een bodempje water.

Over (te veel) eten en drinken
‘n bérreken

Een berdeken, een plankje, een tegel of een metalen rooster die dienen om hete pannen en ketels op te zetten als ze van het vuur genomen worden. Ook: broodplank.

Over (te veel) eten en drinken
‘n blét, ‘n belét, blétn

Een biljet, biljetten = een formulier, een banknoot. In ‘t Frans “un billet” (een briefje, een biljet). Een “gruuët blét” betekent zowel een groot blad als een briefje van tienduizend.

Over geld, zakendoen, geluk hebben, armoe en rijkdom

Please publish modules in offcanvas position.